Efekt nawrotu trądziku po ekspozycji na słońce

Trądzik to wieloczynnikowa choroba skóry dotycząca mieszka włosowo-łojowego (małej jednostki złożonej z włosa, gruczołu łojowego oraz mięśnia przywłośnego – mięśnia, który prostuje włos). Do powstawania i nasilania się zmian przyczynia się kilka wzajemnie powiązanych procesów biologicznych. W fizjopatologii trądziku wyróżnia się cztery główne mechanizmy. (1)

1. Nadmierne wydzielanie sebum

Gruczoły łojowe produkują nadmierną ilość sebum – naturalnie tłustej substancji, która w normalnych warunkach pełni funkcje ochronne (nawilżenie, działanie
antyoksydacyjne, rola przeciwdrobnoustrojowa).

Gdy jest ono wytwarzane w nadmiarze i/lub jego jakość ulega pogorszeniu (staje się gęstsze, bogatsze w wolne kwasy tłuszczowe), sebum:

• Zatyka pory.
• Tworzy środowisko sprzyjające rozwojowi bakterii.
• Pogarsza stan zapalny.

2. Nadmiernerogowacenie ujść mieszków włosowych (hiperkeratynizacja)

Skóra składa się z keratynocytów – komórek, które odnawiają się, migrując ku jej powierzchni. U osób z trądzikiem proces ten jest nadmierny i zaburzony.

Efekt:

• Martwe komórki gromadzą się w kanale włosowo-łojowym zamiast ulegać naturalnemu złuszczaniu,
• Prowadzi to do zablokowania porów,
• Sprzyja powstawaniu mikrozaskórników (zaczopowań dających początek zaskórnikom otwartym i zamkniętym).

3. Zaburzenie mikrobiomu skóry

Skóra jest siedliskiem mikrobiomu składającego się z naturalnie występujących bakterii, w tym Cutibacterium acnes (dawniej Propionibacterium acnes ).

Niektóre szczepy (czyli typy) tej bakterii odgrywają rolę w utrzymaniu homeostazy mikrobiomu skóry.

W przypadku zaburzenia tej równowagi (nadmiar sebum, stan zapalny, osłabiona bariera skórna) stosunki między poszczególnymi szczepami ulegają zmianie: szczepy wywołujące stan zapalny rozwijają się kosztem szczepów ochronnych.

Przyczynia się to do powstawania lub nasilania zmian skórnych.

4. Stan zapalny skóry

Wspomniane wcześniej czynniki wywołują miejscowy stan zapalny. Zapalenie skóry jest przyczyną powstawania czerwonych, bolesnych i głębokich zmian (grudek, krost, guzków, a nawet torbieli).

Zmiany skórne mogą mieć dwojaki charakter:

Niezapalny:

• Zaskórniki otwarte (czarne kropki): częściowe zablokowanie pora z utlenianiem zawartości na powierzchni (w wyniku kontaktu z otoczeniem)
• Zaskórniki zamknięte (białe mikrotorbielki): całkowite zablokowanie pora, bez kontaktu z powietrzem.

Zapalny:

• Grudki, krosty, guzki, torbiele: głębsze zmiany, które nieleczone mogą prowadzić do powstawania blizn i przebarwień.
  

Dlaczego słońce sprawia, że skóra ydaje się bardziej gładka?

Pierwsze promienie słońca mogą stwarzać wrażenie, że skóra jest gładsza, a niedoskonałości mniej widoczne. Faktycznie, podczas pierwszych kąpieli słonecznych krostki wydają się znikać, a koloryt staje się bardziej wyrównany. Zjawisko to wynika z dwóch głównych procesów (4) :

• Promienie UVA i światło widzialne tymczasowo wysuszają skórę, co zmniejsza aktywność gruczołów łojowych i ogranicza chwilowo produkcję sebum.
• Światło naturalne stymuluje syntezę witaminy D, która wykazuje krótkotrwałe działanie przeciwzapalne, korzystne dla zmian trądzikowych.

Ten podwójny efekt daje poczucie chwilowej poprawy.

I odwrotnie – promieniowanie UVB może nasilać stan zapalny, namnażanie się komórek oraz produkcję sebum.

Chwilowa poprawa… która kryje w sobie zaburzenie równowagi

Aby chronić się przed promieniowaniem UV, naskórek ulega pogrubieniu:

• Pory się zwężają,
• Warstwa rogowa staje się grubsza (hyperkeratynizacja),
• Martwe komórki kumulują się na powierzchni skóry.

Daje to efekt zamaskowania niedoskonałości: zaczerwienienia stapiają się z opalenizną, a przebarwienia wydają się mniej widoczne. Jednak w rzeczywistości skóra ulega osłabieniu, pory zaczynają się zatykać, a każda niedoskonałość może się zaostrzyć, tworząc podatny grunt pod przyszłe pogorszenie stanu cery.

Idealne warunki do powstawania „efektu z odbicia”

Po kilku tygodniach pojawia się efekt nawrotu. Gdy ekspozycja na słońce ustaje, niedoskonałości i krostki powracają – często ze zdwojoną siłą:

• Wysuszenie wywołane promieniowaniem UV stymuluje gruczoły łojowe, które zaczynają produkować jeszcze więcej wydzieliny, aby zrekompensować ubytek wilgoci..
• Jednocześnie nagromadzone martwe komórki naskórka uniemożliwiają naturalne odprowadzanie sebum.

Ta kombinacja tworzy idealne środowisko do powstawania nowych zmian trądzikowych.

Obszary najczęściej wystawiane na działanie słońca – twarz, górna część pleców, ramiona i dekolt – są jednocześnie najbardziej narażone na efekt „ z odbicia”. Miejsca te charakteryzują się dużą gęstością gruczołów łojowych, przez co stanowią podatny grunt pod powstawanie wykwitów po opalaniu. Dotyczy to w szczególności osób ze skłonnością do trądziku zapalnego.

Po okresie ekspozycji na słońce w trakcie wakacji skóra twarzy może wydawać się gładsza… aż do momentu pojawienia się efektu „ z odbicia”. Aby zapobiec nawrotowi zmian skórnych oraz powstawaniu przebarwień pozapalnych, niezbędna jest ukierunkowana pielęgnacja. Regularna rutyna pomaga również zachować prawidłową równowagę skóry. Oto nasze rekomendacje, jak chronić, regenerować i przywracać równowagę skórze po lecie:

1. Codzienna ochrona skóry za pomocą kremu z filtrem o szerokim spektrum działania

Codzienne stosowanie fotoprotekcji jest kluczowe, nawet w przypadku skóry tłustej lub trądzikowej, ponieważ te typy cery są szczególnie wrażliwe na działanie promieni UV. W takim przypadku wybieraj lekkie, niekomedogenne konsystencje, aby uniknąć zatykania porów.

Dobry krem z filtrem stanowi integralną część podstawowej pielęgnacji skóry skłonnej do trądziku i pozwala na:

• Zmniejszenie wrażliwości na światło – zwłaszcza podczas stosowania kuracji przeciwtrądzikowych,
• Zapobieganie podrażnieniom i odwodnieniu wywołanym ekspozycją na słońce,
• Ograniczenie pojawiania się przebarwień pozapalnych.

👉 Seria SUN SECURE oferuje formuły niekomedogenne, dostosowane do każdego rodzaju skóry i jej potrzeb (fluid, pianka rozświetlająca, żel, mleczko, mgiełka lub olejek), zapewniające pełną ochronę przed promieniowaniem UVB, UVA, podczerwienią i światłem widzialnym.

2. Wdrożenie rutyny oczyszczającej, kojącej i przeciw niedoskonałościom

Po wakacjach skóra często potrzebuje przywrócenia równowagi za pomocą odpowiednio dobranej pielęgnacji,
Ważne jest, aby:

• Stosować lekkie, niekomedogenne kosmetyki, które nie zapychają porów.
• Łagodzić utrzymujące się zaczerwienienia i ograniczać ukryte stany zapalne.
• Regulować produkcję sebum i wygładzać strukturę skóry.
• Nie zapominać o nawilżaniu – nawet w przypadku skóry tłustej lub trądzikowej – aby odbudować barierę ochronną skóry, ograniczyć powstawanie niedoskonałości i zmniejszyć nadprodukcję sebum.

👉 Nasza seria SEBIACLEAR przeznaczona jest do skóry tłustej, skłonnej do trądziku. Zawiera w szczególności produkty o działaniu antybakteryjnym i regulującym produkcję sebum.

3. Redukcja przebarwień i wspomaganie regeneracji skóry

Przebarwienia potrądzikowe występują często po zaostrzeniu zmian, zwłaszcza w przypadku karnacji śniadej i ciemnej. (5, 6, 7)

👉 Krem CICAVIT+ HPPI to krem regenerujący opracowany specjalnie w celu redukcji przebarwień i plam pozapalnych. Można go stosować codziennie lub jako maseczkę na noc, aby ukoić i zregenerować skórę.

4. Kluczowe zasady higieny zapobiegające zaostrzaniu się zmian skórnych

Jako uzupełnienie pielęgnacji dermokosmetycznej i odpowiednio dobranych codziennych zabiegów, właściwa higiena odgrywa kluczową rolę w ograniczaniu efektu nawrotu:

• Oczyszczaj skórę rano i wieczorem bez naruszania jej bariery ochronnej, używając delikatnego żelu dostosowanego do potrzeb skóry ze skłonnością do trądziku oraz letniej wody (żel do mycia twarzy Gel Moussant lub krem myjący Crème Lavante z linii SEBIACLEAR).
• Unikaj agresywnego oczyszczania (częstych peelingów, produktów wysuszających/złuszczających)
• Używaj czystych ręczników.
  

5. Ogólne zalecenia

Na koniec – kilka prostych nawyków oraz regularne stosowanie odpowiednio dobranych kosmetyków może pomóc ograniczyć powstawanie nowych niedoskonałości i zachować równowagę skóry na dłużej:

• Nie wyciskaj ani nie dotykaj krostek, aby uniknąć infekcji i powstania śladów (blizn/przebarwień).
• Dostosuj makijaż i kosmetyki do typu skóry: wybieraj niekomedogenne konsystencje, aby zapobiec zatykaniu porów i nasilaniu zmian. Pamiętaj również o dokładnym zmywaniu makijażu każdego wieczoru.
• Stosuj stałą, regularną pielęgnację.
• Regularnie zmieniaj poszewkę na poduszkę.
• Dezynfekuj i czyść okulary, telefon oraz pędzle do makijażu.
• Zadbaj o zbilansowaną dietę, ograniczając produkty o wysokim indeksie glikemicznym (skoki glukozy).
• Pamiętaj o odpowiednim nawadnianiu – zarówno stosując kosmetyki dostosowane do skóry trądzikowej, jak i pijąc odpowiednią ilość wody.
  

Podsumowując, przestrzeganie tych kilku prostych zasad pomaga zapobiec „efektowi odbicia”:

✔️ Chroń skórę za pomocą odpowiedniego filtra SPF.

✔️ Oczyszczaj delikatnymi i ukierunkowanymi kosmetykami.

✔️ Regeneruj odpowiednią pielęgnacją, aby zapobiec śladom i ograniczyć nawroty.

✔️ Dbaj o rygorystyczną higienę .

(1) Vasam M, Korutla S, Bohara RA. Acne vulgaris: A review of the pathophysiology, treatment, and recent nanotechnology based advances. Biochem Biophys Rep. 2023;36:101578. doi:10.1016/j.bbrep.2023.101578

(2) Kern D. What Is Sebum and What Is Its Purpose? Acne.org. 25 kwietnia 2024 r. Dostępne na Acne.org.

(3) Acne.org. Acne In-depth: How dead skin cell accumulation can lead to acne. 8 lutego 2024 r. Dostępne na stronie: https://www.acne.org/acne-in-depth-how-dead-skin-cell-accumulation-can-lead-to-acne

(4) Piquero-Casals J, Morgado-Carrasco D, Rozas-Muñoz E, Mir Bonafé JF, Trullàs C, Jourdan E, Piquero-Martín J, Zouboulis CC, Krutmann J. Sun exposure, a relevant exposome factor in acne patients and how photoprotection can improve outcomes. J Cosmet Dermatol. 2023 Jun;22(6):1919-28. doi: 10.1111/jocd.15726

(5) WebMD. What’s the difference between UVA and UVB rays? WebMD. 24 lipca 2023 r. Dostępne na: WebMD.